Bijgewerkt op 10 november 2026
Netcongestie in Friesland, Groningen en Drenthe verandert voor de meeste huishoudens met zonnepanelen weinig: je kunt op je bestaande aansluiting bijna altijd stroom blijven terugleveren. De nieuwe knelpunten die Liander op 29 oktober 2026 in Friesland meldde, gelden voor grootverbruikers. Wil je je aansluiting laten verzwaren, dan kun je in een gebied met netcongestie sinds 1 juli 2026 wel op een wachtlijst komen.
Het stroomnet in Noord-Nederland is op veel plekken vol. Dat heet netcongestie. In dit nieuwsbericht zetten we op een rij wat Liander, Enexis en de Rijksoverheid de afgelopen weken hebben gemeld, wat dat betekent voor jouw zonnepanelen en wat je zelf kunt doen.
Wat is er nieuw over netcongestie in Friesland?
Op 29 oktober 2026 publiceerde Liander, de netbeheerder in Friesland, een update over de capaciteit van het stroomnet. Daarin staan 14 nieuwe knelpunten, waarvan 5 in Friesland: Heerenveen, Heerenveen Hermes, Marnezijl Sub, Schenkenschans en Vlieland. Op deze plekken kunnen bedrijven die meer stroom willen afnemen op een wachtlijst komen.
Belangrijk om te weten: Liander schrijft dat deze update bedoeld is voor klanten met een grootverbruikaansluiting, dus groter dan 3 x 80 ampère. Het gaat om bedrijven die meer stroom willen afnemen. In dezelfde update meldt Liander ook goed nieuws voor grootverbruikers: bij Heerenveen en Joure is er weer (beperkt) ruimte voor teruglevering. Woon of werk je in de regio? Op onze pagina thuisbatterij Heerenveen lees je wat wij daar doen.
En in Groningen en Drenthe?
In Groningen en Drenthe is Enexis meestal de netbeheerder; op sommige adressen in Drenthe is dat RENDO. In de update van 19 oktober 2026 meldt Enexis een nieuw knelpunt voor afname bij Klazienaveen Zwet. Bij Vierverlaten (Groningen) en Marsdijk (Drenthe) start congestiemanagement; klanten blijven daar voorlopig op de wachtlijst. Bij Winsum Ranum en Zeijerveen komt ruimte vrij voor afname, maar voor teruglevering blijft de wachtlijst bestaan door congestie op het net van TenneT.
Wil je weten wat dit betekent voor een thuisbatterij in jouw stad? Kijk op onze pagina’s thuisbatterij Groningen en thuisbatterij Assen.
Kun je nog zonnepanelen nemen als het net vol is?
Meestal wel. Enexis schrijft op zijn pagina over zonnepanelen: “U kunt bijna altijd stroom terugleveren.” Liander meldt dat het gebruik van zonnepanelen of een hybride warmtepomp vaak mogelijk is zonder dat je aansluiting verzwaard hoeft te worden. Met een standaard aansluiting van 1 x 35 ampère is er volgens Liander al ruimte voor ongeveer 12 zonnepanelen.
Het wordt lastiger als je een zwaardere aansluiting nodig hebt, bijvoorbeeld voor veel panelen, een warmtepomp of een laadpaal. Sinds 1 juli 2026 reserveren netbeheerders geen aparte ruimte meer voor kleinverbruikers. Volgens Netbeheer Nederland komen in congestiegebieden alle nieuwe of zwaardere aansluitingen op één wachtlijst, ook die van huishoudens. De wachttijd kan dan oplopen tot meerdere jaren. Enexis meldt in zijn update van 19 oktober wel dat het vanaf oktober stapsgewijs capaciteit vrijgeeft aan klanten op de wachtlijst, met ruimte die eerder voor kleinverbruikaansluitingen was gereserveerd.
Twee praktische punten:
- Je zonnepanelen en je thuisbatterij meld je na plaatsing aan op energieleveren.nl. Volgens Enexis is dat verplicht.
- Een zwaardere aansluiting is volgens Liander lang niet altijd nodig. Overleg daarom eerst goed met een installateur. Meer over je meterkast lees je op onze pagina groepenkast vernieuwen.
Waarom valt je omvormer uit op zonnige dagen?
Op zonnige dagen leveren veel huizen tegelijk stroom terug. Daardoor loopt de spanning op het net op. Volgens Enexis schakelt een omvormer zichzelf uit boven de 253 volt. Meestal gaat hij daarna vanzelf weer aan. Dit heeft niets te maken met de wachtlijsten voor nieuwe aansluitingen, maar het kost je wel opbrengst.
Wat kun je doen?
- Gebruik stroom als de zon schijnt: zet de wasmachine of vaatwasser overdag aan.
- Controleer met de spanningscheck van Liander of Enexis of er in jouw buurt spanningsproblemen bekend zijn.
- Zie je vaak een foutmelding op je omvormer? Laat een erkend installateur meten. Soms ligt de oorzaak in de installatie zelf, bijvoorbeeld een ongelijke verdeling over de drie fasen.
Ook een thuisbatterij kan helpen: je slaat zonnestroom op in plaats van alles op hetzelfde moment terug te leveren. Lees meer op onze pagina thuisbatterij voor zonnepanelen.
Krijg je straks geld voor het ontlasten van het net?
Op 9 november 2026 presenteerde het kabinet de Beleidsagenda Energieopslag. Daarin staat dat huishoudens via een aantal energieleveranciers een vergoeding kunnen krijgen als hun thuisbatterij, warmtepomp of laadpaal helpt pieken op het net op te vangen. Dat kan sinds 1 november 2026 in Gelderland, Utrecht, Flevoland en Noord-Brabant.
Volgens de Rijksoverheid volgt de rest van Nederland volgend jaar. Voor Friesland, Groningen en Drenthe is dat dus nog een voornemen: er is nog geen datum en er zijn nog geen bedragen bekend.
Ook de nettarieven kunnen veranderen. De ACM heeft op 8 oktober 2026 een voorstel gepubliceerd voor tijdsafhankelijke nettarieven: stroom gebruiken op drukke momenten wordt dan duurder dan op rustige momenten. Voor huishoudens is 1 januari 2029 de beoogde ingangsdatum. Het is een ontwerpbesluit; het definitieve besluit verwacht de ACM nog dit jaar.
Wat kun je nu al doen?
- Verschuif je verbruik naar de uren dat de zon schijnt, en vermijd waar het kan de avondpiek tussen 16.00 en 21.00 uur. Heb je een elektrische auto? Netbeheerders vragen deze winter om laden op werkdagen te verschuiven naar rustigere momenten (Netbewust Thuisladen, november tot en met februari).
- Kijk naar je aansluiting voordat je een warmtepomp, laadpaal of extra panelen neemt. Een wachtlijst voor verzwaren kun je dan op tijd zien aankomen.
- Bekijk of opslag past bij je situatie. Na het einde van salderen op 1 januari 2027 wordt zelf verbruiken belangrijker. Lees daarover onze pagina salderingsregeling 2027.
Veelgestelde vragen over netcongestie
Mag ik in Friesland nog zonnepanelen laten plaatsen?
Ja. Volgens Liander is het gebruik van zonnepanelen vaak mogelijk zonder dat je aansluiting verzwaard hoeft te worden. De nieuwe knelpunten van Liander van 29 oktober 2026 gelden voor grootverbruikers die meer stroom willen afnemen.
Kom ik op een wachtlijst als ik mijn aansluiting wil verzwaren?
Dat kan, als je in een gebied met netcongestie woont. Sinds 1 juli 2026 staan huishoudens en bedrijven daar op dezelfde wachtlijst. Laat eerst een installateur beoordelen of verzwaren echt nodig is.
Wie is mijn netbeheerder?
In Friesland is dat Liander. In Groningen en Drenthe is dat meestal Enexis; op sommige adressen in Drenthe is het RENDO. Op je energierekening of bij je leverancier zie je welke netbeheerder bij jouw adres hoort.
Krijg ik in Noord-Nederland een vergoeding als mijn thuisbatterij het net ontlast?
Nog niet. Die vergoeding bestaat sinds 1 november 2026 in vier andere provincies. Volgens de Rijksoverheid volgt de rest van Nederland volgend jaar, maar een datum is er nog niet.
Advies voor jouw situatie
Twijfel je of je aansluiting geschikt is, of wil je weten of een thuisbatterij bij jou helpt? Vraag vrijblijvend een offerte aan. Je ontvangt die binnen 2 werkdagen.
Bronnen
- Liander, Update capaciteit elektriciteitsnet oktober 2026 (29 oktober 2026): liander.nl
- Liander, Steeds meer huishoudens wachten langer op stroomaansluiting (2 juni 2026): liander.nl
- Liander, Nieuwe regels voor de verdeling van schaarse netcapaciteit vanaf 1 juli: liander.nl
- Enexis, Update netcapaciteit oktober 2026 (19 oktober 2026): enexis.nl
- Enexis, Ik wil zonnepanelen: enexis.nl
- Netbeheer Nederland, Zo werkt het stoppen met reserveren van capaciteit voor kleinverbruikers: netbeheernederland.nl
- Rijksoverheid, Beleidsagenda Energieopslag (9 november 2026): rijksoverheid.nl
- ACM, voorstel tijdsafhankelijke nettarieven (8 oktober 2026): acm.nl
- Liander, Thuislaadpunten helpen deze winter de drukte op het stroomnet verminderen (29 oktober 2026): liander.nl